galeria  
Opracowanie: dr inż. Małgorzata Kosiorowska Scenariusz do wykorzystania podczas godzin wychowawczych, zajęć z techniki. (...)
galeria  
Opracowała: Adw. Ewa Marciszak – Kownacka Scenariusz do wykorzystania podczas godzin wychowawczych (...)
galeria  
Opracowała: Adw. Ewa Marciszak - Kownacka Scenariusz do wykorzystania podczas godzin wychowawczych. (...)
galeria  
Opracowała: dr inż. Małgorzata Kosiorowska Scenariusz do wykorzystania na lekcji wychowawczej, zajęciach technicznych. (...)
galeria  
Opracowali: dr Mariusz Sołtysik mgr Violetta Sołtysik Scenariusz do wykorzystania na lekcji biologii, chemii, przyrody, godzin wychowawczych oraz w (...)
min

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego

NIEUCZCIWE PRAKTYKI RYNKOWE W ŚWIETLE DYREKTYWY PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ORAZ USTAWY O PRZECIWDZIAŁANIU NIEUCZCIWYM PRAKTYKOM RYNKOWYM

07 listopada 2011

 

Za nieuczciwe praktyki rynkowe uznawane są w szczególności:

  • działania polegające na wprowadzaniu konsumenta w błąd
  • zaniechania polegające na wprowadzaniu konsumenta w błąd,
  • agresywne praktyki rynkowe,
  • stosowanie sprzecznego z prawem tzw. kodeksu dobrych praktyk.

Katalog otwarty nieuczciwych praktyk rynkowych znajduje się zarówno w Dyrektywie Parlamentu Europejskiego, jak i w ustawie o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Pojęcie katalog otwarty oznacza, że istnieje możliwość jego rozszerzenia o nowe, nienazwane i dotąd niesprecyzowane jeszcze nieuczciwe praktyki jeżeli takowe będą miały miejsce.

Praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli w jakikolwiek sposób powoduje ono lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Działanie wprowadzające w błąd ma na celu wywołanie mylnego wrażenia co do pochodzenia, wartości, istotnych cech lub ilości danego produktu. Na podstawie takiego odbiegającego od rzeczywistości przeświadczenia konsument podejmuje ważną pod względem gospodarczym decyzję, czyli np. decyduje się na zakup danego produktu lub zaciągnięcie pożyczki. Działania wprowadzające w błąd w praktyce handlowej obejmują inicjatywy podejmowane przez przedsiębiorców w celu promowania i sprzedaży ich produktów.

Praktyka handlowa wprowadza w błąd, jeśli:

  • zawiera fałszywe informacje i w związku z tym jest niezgodna z prawdą,
  • w jakikolwiek sposób, w tym poprzez wszystkie okoliczności jej prezentacji wprowadza lub może wprowadzić w błąd przeciętnego konsumenta nawet jeżeli informacje te są zgodne z rzeczywistością,
  • powoduje lub może spowodować podjęcie przez konsumenta decyzji dotyczącej transakcji, której inaczej by nie podjął.

 

Zaniechaniem wprowadzającym w błąd jest taka praktyka rynkowa, która pomija istotne informacje potrzebne przeciętnemu konsumentowi do podjęcia decyzji dotyczącej umowy i tym samym powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął.

W przypadku propozycji nabycia produktu za istotne informacje uznaje się w szczególności:

  • istotne cechy produktu w takim zakresie, w jakim jest to właściwe dla danego środka komunikowania się z konsumentami,
  • imię, nazwisko (nazwę) i adres przedsiębiorcy (siedzibę) oraz przedsiębiorcy, na którego rzecz działa,
  • cenę uwzględniającą podatki lub w przypadku, gdy charakter produktu nie pozwala w sposób racjonalny na wcześniejsze obliczenie ceny, sposób, w jaki cena jest obliczana, jak również wszelkie dodatkowe opłaty za transport, dostawę lub usługi pocztowe lub w sytuacji gdy wcześniejsze obliczenie tych opłat nie jest w sposób racjonalny możliwe, informację o możliwości powstania takich dodatkowych kosztów
  • uzgodnienia dotyczące sposobu płatności, dostawy lub wykonania produktu oraz procedury rozpatrywania reklamacji,
  • informacje o istnieniu prawa do odstąpienia od umowy lub rozwiązania umowy, jeżeli prawo takie wynika z ustawy lub umowy.

 

Jeżeli ze specyfiki metody komunikowania się przedsiębiorcy z konsumentami w przypadku danej praktyki rynkowej wynikają ograniczenia przestrzenne lub czasowe, wówczas podczas oceny, czy doszło do pominięcia istotnych informacji należy uwzględnić zarówno owe ograniczenia, jak i wszystkie środki podjęte przez przedsiębiorcę w celu udostępnienia informacji konsumentom także w inny sposób.

Do nieuczciwych praktyk handlowych zalicza się również tzw. agresywne praktyki rynkowe, które polegają na nękaniu, przymusie, w tym z użyciem siły fizycznej lub bezprawnym nacisku, które w znaczny sposób ograniczają lub mogą ograniczyć swobodę podjęcia decyzji dotyczącej transakcji, której konsument inaczej by nie podjął.

„Bezprawny nacisk” to wykorzystywanie przez przedsiębiorcę przewagi względem konsumenta w celu wywarcia na niego presji, również bez użycia siły fizycznej lub groźby jej użycia, w sposób znacznie ograniczający zdolność konsumenta do podjęcia świadomej decyzji.

Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych zawierają katalog tzw. „czarnych i szarych praktyk rynkowych”.

Katalog tzw. czarnych praktyk rynkowych jest zawarty w art. 7 i 9 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Katalog ten dotyczy praktyk uznawanych za nieuczciwe w każdych okolicznościach bez konieczności dokonywania oceny, czy w konkretnej sytuacji i wobec określonego konsumenta stosowane przez przedsiębiorcę praktyki można uznać za nieuczciwe. Stanowią one zamknięty katalog działań. Oznacza to, że za czarne praktyki rynkowe można uznać tylko te, które są wprost wymienione w ustawie. Żadna inna praktyka, nawet zbliżona do tej określonej przepisami ustawy nie może zostać uznana za czarną, ani na zasadzie podobieństw, ani występowania określonych cech wspólnych.

Szara lista nieuczciwych praktyk z kolei określa zachowania przedsiębiorców, które aby zostały sklasyfikowane jako nieuczciwe, muszą być uznane za niedozwolone także z punktu widzenia tzw. klauzuli generalnej zawartej w przepisie art. 4 ustawy. Oznacza to, że poza spełnieniem przesłanek wynikających z danej praktyki rynkowej, tj. wprowadzenie konsumenta w błąd poprzez działanie, zaniechanie lub agresywność danej praktyki rynkowej działania przedsiębiorcy spełniające przesłanki praktyki z szarej listy nie zawsze finalnie muszą zostać uznane za nieuczciwe. Wyszczególnione na szarej liście zachowania przedsiębiorców są jedynie przykładami, które nie wyczerpują katalogu wszystkich możliwych nieuczciwych działań podejmowanych przez przedsiębiorców. Oznacza to, że również inne praktyki przedsiębiorców - także nienazwane czy nie wymienione wprost w ustawie - mogą zostać potraktowane jako nieuczciwe praktyki rynkowe.

Czym jest „klauzula generalna”?

Klauzula generalna to przepis, który przez użycie np. ogólnych pojęć, podlegających ocenie organu stosującego prawo, ma na celu osiągnięcie elastyczności w stosowaniu prawa. Klauzule generalne to sformułowania celowo nieostre, które są stosowane przez ustawodawcę po to, by dać organowi decyzyjnemu tzw. luz decyzyjny w sprawie, która z natury rzeczy nie da się ściśle sprecyzować.

link terra